PHẦN 1 : PHỤC HY
tác giả QUANG ĐỨC
VUA PHỤC HY LÀ AI ?
PHỤC HY là một trong những vị thần tối cổ và quan trọng bậc nhất trong hệ thống thần thoại Á Đông.
Theo các ghi chép cổ, ông đứng đầu trong Tam Hoàng thường bao gồm:
– PHỤC HY
– NỮ OA
– THẦN NÔNG
Hình tượng huyền sử: Các câu chuyện thần thoại miêu tả ông có đầu người mình rắn
Công lao: Phục Hy được tôn vinh là vị vua đã mang đến ánh sáng văn minh thuở sơ khai. Ông là người quan sát các hiện tượng tự nhiên để vạch ra Tiên Thiên Bát Quái (đặt nền móng cho Kinh Dịch sau này).
MỐI LIÊN HỆ GIỮA PHỤC HY, TỘC BÁCH VIỆT VÀ NGƯỜI VIỆT NAM
Việc tôn xưng Phục Hy là “thủy tổ của Bách Việt” hay “tổ tiên người Việt Nam” là một góc nhìn văn hóa rất thú vị, tuy nhiên, nó có sự khác biệt so với phả hệ truyền thuyết chính thống mà người Việt Nam vẫn thường nằm lòng:
Truyền thống lịch sử – thần thoại chính thống của Việt Nam:
Theo các thư tịch cổ của nước ta như Đại Việt sử ký toàn thư hay Lĩnh Nam chích quái, phả hệ tổ tiên của người Lạc Việt bắt đầu từ THẦN NÔNG ( Viêm Đế ).
Cụ thể: THẦN NÔNG sinh ra Đế Minh, Đế Minh sinh ra Đế Nghi và Lộc Tục ( Kinh Dương Vương ).
Kinh Dương Vương là người lập ra nước Xích Quỷ của khối Bách Việt, sinh ra Sùng Lãm (Lạc Long Quân).
Như vậy, trong tâm thức và sử sách truyền thống của người Việt, THẦN NÔNG mới là vị thủy tổ được ghi nhận trực tiếp, còn Phục Hy thuộc về một thời kỳ huyền sử xa xưa hơn nữa trước cả Thần Nông
Giả thuyết về văn hóa Bách Việt cổ đại:
“Bách Việt” là danh xưng để chỉ hàng trăm bộ tộc sinh sống ở vùng phía Nam sông Dương Tử thời cổ đại, có nền văn minh nông nghiệp lúa nước rực rỡ.
Một số học giả và nhà nghiên cứu triết học phương Nam (tiêu biểu như cố triết gia Kim Định) đã đưa ra giả thuyết rằng nền văn minh Bát Quái, Kinh Dịch và hình tượng Phục Hy – Nữ Oa thực chất mang đậm nét tư duy, tín ngưỡng của cư dân nông nghiệp Bách Việt (như đề cao sự cân bằng Âm – Dương, văn hóa sông nước).
Theo luồng quan điểm này, Phục Hy đại diện cho cội nguồn văn hóa cổ đại phương Nam trước khi có sự giao thoa mạnh mẽ với phương Bắc. Việc coi ông là tổ tiên của Bách Việt xuất phát từ lăng kính tự hào về nguồn gốc của một nền văn minh triết học lâu đời.
TÓM LẠI :
Về mặt nhân chủng học, PHỤC HY là một nhân vật mang tính huyền thoại và biểu tượng. Về mặt phả hệ dân gian chính thức, người Việt Nam tôn vinh Kinh Dương Vương (hậu duệ của Thần Nông) làm thủy tổ.
Tuy nhiên, việc gắn kết hình tượng vua Phục Hy với tộc Bách Việt là một cách nhìn nhận có cơ sở từ các nghiên cứu văn hóa – triết học, nhằm khẳng định những đóng góp to lớn của cư dân phương Nam cổ đại đối với nền văn minh chung của khu vực Á Đông.
