Trong hệ thống triết học và phong thủy Á Đông, “Vô cực sinh Thái cực” và “Thái cực sinh Lưỡng nghi” là những khái niệm cốt lõi về sự khởi đầu và vận động của vũ trụ:
- Vô cực: Được hiểu là trạng thái nguyên thủy, không có hình dạng, không có phân chia, và không giới hạn. Đây là khái niệm gốc rễ, vô hình, là sự tĩnh tại tuyệt đối.
- Thái cực: Từ Vô cực, Thái cực sinh ra, và đây là nguyên lý vận hành của vũ trụ, tượng trưng cho trạng thái đầu tiên trong sự sáng tạo, nơi bắt đầu có sự cân bằng và đối lập.
- Lưỡng nghi: Từ Thái cực sinh ra Lưỡng nghi, hay còn gọi là Âm và Dương. Đây là hai mặt đối lập, bổ sung cho nhau, và luôn luôn chuyển động để giữ cân bằng. Âm là tĩnh, tối, lạnh và dương là động, sáng, nóng. Âm và Dương luôn tồn tại cùng nhau và không bao giờ độc lập hoàn toàn.
- Tứ tượng: Từ Lưỡng nghi lại sinh ra Tứ tượng, là bốn trạng thái biến đổi của Âm và Dương: Thái âm, Thiếu âm, Thái dương, và Thiếu dương. Mỗi trạng thái này là một giai đoạn chuyển tiếp giữa Âm và Dương.
- Ngũ hành: Từ Tứ tượng, Ngũ hành được sinh ra, tượng trưng cho năm yếu tố chính của vũ trụ là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Ngũ hành không chỉ tượng trưng cho các yếu tố vật chất mà còn chỉ các mối quan hệ tương sinh, tương khắc.
- Bát quái: Cuối cùng, từ Ngũ hành, Bát quái ra đời để diễn tả các nguyên lý phong phú của vũ trụ và được sử dụng trong việc dự đoán sự biến đổi và vận hành của sự vật. Bát quái là tám quẻ: Càn, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn, ứng với các hướng, yếu tố tự nhiên và trạng thái khác nhau.
Vòng luân hồi này mô tả vũ trụ liên tục thay đổi và vận hành, tạo nên dòng chảy năng lượng trong vạn vật, ảnh hưởng sâu sắc đến phong thủy và quan niệm về sự cân bằng, hài hòa trong cuộc sống.