Chư thiện tín, chư đệ tử xin lắng tâm mà nghe.
Đạo không ở nơi xa xôi huyền vi, cũng không ẩn tận núi sâu rừng thẳm. Đạo ở ngay nơi thân tâm của mỗi người, ở trong từng hơi thở, từng ý niệm, từng hành vi ứng xử giữa đời.
Người đời thường lầm tưởng rằng tu đạo phải rời bỏ thế gian, phải vào núi ẩn cư, xa lánh nhân gian mới gọi là thanh tịnh. Ấy là chưa hiểu Đạo.
Đạo vốn vô hình mà sinh hóa muôn loài, không lìa thế gian mà tồn tại. Người lìa thế gian để tìm Đạo, chẳng khác nào rời nước mà tìm cá. Cho nên nói: người ở trong Đạo, Đạo ở trong người.
Vậy nên, người tu hành chân chính, không phải là trốn đời, mà là sống giữa đời mà không nhiễm đời.
Một niệm quay về, đạo liền hiện
Nên biết rằng:
“Dục tu tiên đạo, tiên tu nhân đạo,
Nhân đạo bất tu, tiên đạo viễn hỷ!”
Muốn tu tiên đạo, trước phải tu nhân đạo.
Nếu tâm còn bất hiếu với cha mẹ, bất nghĩa với người thân, bất tín với bằng hữu, mà lại nói chuyện trường sinh, đắc đạo — đó chỉ là lời rỗng.
Người chưa làm tròn đạo làm người, thì nói đến đạo trời, đạo tiên, đều là xa vời.
Hãy tự xét lại mình:
Đối với cha mẹ đã hết lòng hiếu thuận chưa?
Đối với người đã chân thành chưa?
Đối với việc đã tận tâm chưa?
Nếu chưa, thì phải quay lại tu sửa từ gốc.
Gốc chưa vững, đạo không thể thành.
Tu không rời đời, đạo không rời tâm.
Chư vị!
Đừng cho rằng phải khoác áo đạo, vào chùa quán, mới gọi là tu.
Nếu tâm còn loạn, thì ở nơi thanh tịnh cũng vẫn là trần tục.
Nếu tâm đã tịnh, thì ở chốn chợ đời cũng là đạo tràng.
Cho nên bậc xưa mới nói:
Đại ẩn, ẩn tại triều,
Trung ẩn, ẩn tại thị.
Ẩn không phải là trốn, mà là tâm không bị cảnh chuyển.
Người tu giữa gia đình, giữ được hòa khí, đó là tu.
Người làm việc giữa xã hội, giữ được chính tâm, đó là tu.
Người gặp thuận không kiêu, gặp nghịch không loạn, đó là tu.
Nội tu thanh tịnh, ngoại hành thuận hòa
Người tu đạo phải ghi nhớ hai điều:
Một là tu bên trong
Giữ tâm thanh tịnh, giảm dục vọng, không chạy theo danh lợi.
Lấy “hư tĩnh” làm gốc, lấy “vô vi” làm dụng.
Tâm tĩnh thì khí hòa
Khí hòa thì thần an
Thần an thì gần Đạo
Hai là hành bên ngoài
Ở đời phải biết thuận thời, thuận người, thuận lý.
Không tranh, không đoạt, không cưỡng cầu.
Nhu mà không yếu
Hòa mà không mất chính
Làm mà không chấp công
Ấy mới là thượng thiện nhược thủy.
Đạo không xa người, chỉ vì người xa đạo.
Người đời vì sao khổ?
Không phải vì thiếu phúc, mà vì tâm không thuận Đạo.
Chạy theo dục vọng, tranh hơn thua, cầu danh lợi,
tưởng là được, mà thực ra là mất.
Mất gì?
Mất tinh – mất khí – mất thần – mất mệnh.
Cho nên Lão tử trong Đạo đức kinh dạy:
Biết đủ thì không nhục
Biết dừng thì không nguy
Người biết quay về với chính mình, đó là người gần Đạo.
Thân người là một tiểu thiên địa.
Chư vị nên biết:
Thân này không phải tầm thường.
Trong thân có khí của trời đất, có thần minh cư trú.
Nếu giữ tâm chính, hành thiện, thì khí thanh, thần sáng, mệnh dài.
Nếu buông theo dục, tâm tà, hành ác, thì khí loạn, thần tán, mệnh suy.
Cho nên dưỡng sinh không chỉ là giữ thân,
mà là thuận theo thiên đạo.
Đạo ở ngay nơi đời sống
Đừng tìm Đạo ở nơi cao xa.
Khi nói lời chân thật, ấy là Đạo
Khi hành xử nhân nghĩa, ấy là Đạo
Khi giúp người trong hoạn nạn, ấy là Đạo
Khi giữ tâm không loạn giữa thị phi, ấy là Đạo
Đạo không nằm trong lời nói,
mà nằm trong cách sống.
Chư vị!
Đạo không bỏ người, chỉ có người bỏ Đạo.
Người nhớ Đạo, Đạo liền ứng.
Người quên Đạo, Đạo liền xa.
Muốn cầu phúc, không cần cầu xa.
Chỉ cần: Sửa tâm, giữ giới, hành thiện, tinh tiến không lui thì tự nhiên thân an, tâm định, gia hòa, nghiệp nhẹ, phúc đến.
Đó chính là Đạo trong chính đời sống thường nhật vậy!
Tu không ở nơi xa, mà ở ngay trong từng ngày, từng việc, từng niệm.
Người hiểu được điều này, tuy sống giữa nhân gian,
mà đã bước vào cảnh giới tiêu dao tự tại đó thôi.
Nguồn: Huyền Chân Tử
