Con người hiện đại đã nhận ra rằng thấp trọc mới chính là kẻ thù lớn nhất đối với sức khỏe. Đây cũng chính là ý nghĩa của việc tôi luôn nhấn mạnh rằng nếu dương khí bất túc, thấp tà bất khứ, thì có uống thêm bao nhiêu thuốc bổ cũng giống như cách sơn đả ngưu (cách núi đánh trâu, ý chỉ vô ích) mà thôi.
Người dân ai cũng biết trị bệnh phải trừ tận gốc, vậy làm thế nào mới có thể trừ được gốc bệnh?
Kỳ thực, việc trừ khử đàm thấp chính là đào tận gốc rễ của bệnh, cho dù là những chứng nan y bị coi là bất trị, cũng đều có thể đạt được hiệu quả rõ rệt thông qua phương pháp điều trị này. Đạo lý rất đơn giản, đàm thấp là mảnh đất màu mỡ nuôi dưỡng bệnh tật, việc trừ bỏ đàm thấp, thay đổi hoàn cảnh bên trong cơ thể, thì rất nhiều bệnh tật sẽ tự nhiên được giải quyết dễ dàng.
Về việc trừ thấp, tôi cũng đã giới thiệu không ít phương pháp. Ví dụ như ý dĩ mễ hồng đậu thang, sao ý dĩ mễ trà, bánh mì sấy khô… Những thứ này đều thiên về thực liệu. Sử dụng sẽ có hiệu quả rất tốt đối với những người bạn mà cơ thể có thấp tà nhưng chưa hình thành bệnh tật.
Tuy nhiên, đối với những người bạn mà cơ thể thấp tà quá nặng, đã dẫn phát ra đủ mọi ngoan tật quái bệnh, thì cần phải sử dụng đến phương pháp mà tôi giới thiệu trong bài viết này.
Phương pháp này cũng rất đơn giản, gọi là Tam tử dưỡng thân thang. Tức là dùng sao lai phục tử, sao bạch giới tử, sao tô tử đánh thành bột mịn để uống. Có công năng hóa đàm, lý khí, trừ thấp, ôn trung, giáng nghịch.
Ba vị thuốc đông y đơn giản, vừa giúp thanh trừ thấp tà độc tố bên trong cơ thể, vừa sơ thông kinh lạc, điều dưỡng khí huyết, lại còn tăng bổ công năng tỳ vị.
Đối với những bệnh mạn tính như ho, đàm thấp, háo suyễn, thấp chẩn (eczema), cao huyết chi (mỡ máu cao), chi phòng can (gan nhiễm mỡ), chi phòng lựu (u mỡ), thể chất sẹo lồi… có hiệu quả trị liệu hết sức rõ rệt.
Ba vị thuốc này đều có thể mua được ở các tiệm thuốc đông y.
Sao lai phục tử 150g, sao tô tử 150g, sao bạch giới tử 100g, đem đến tiệm thuốc tán thành bột mịn. Mỗi lần uống 5g, một ngày ba lần, uống một tháng là một liệu trình.
Dùng nước sôi pha uống, vị thuốc này không có mùi gì lạ, hơi cay cay một chút.
Tô tử và lai phục tử có tác dụng ôn trung lý khí, bạch giới tử chủ yếu là hóa đàm trừ thấp. Bài thuốc này còn có hiệu quả rất tốt đối với các chứng ngoan tật phụ khoa như tăng sinh tuyến vú, u xơ tử cung, u nang buồng trứng, bệnh khí hư…
Tam tử dưỡng thân thang trong ứng dụng lâm sàng, giống như ngọn trường thương của Triệu Tử Long, khi sử dụng có thể nói là đương thập, sở hướng phi mỹ.
Đối với những người mắc “hội chứng chuyển hóa”, mặc dù có vấn đề hư nhược như đã nói ở trên, nhưng chỉ dùng thuốc bổ thận là chưa đủ, còn cần phải có “chất tẩy rửa” nhằm vào các chất cáu bẩn trong cơ thể. Chất tẩy rửa là gì? Trước đây có một bài danh phương gọi là “Tam tử dưỡng thân thang”, tức là được tạo thành từ lai phục tử, tô tử, bạch giới tử.
Ba “tử” này thực ra trong thực phẩm của chúng ta cũng thường thấy, như lá tía tô dùng để gói thịt khi nướng, hạt của nó chính là tô tử; bạch giới tử chính là hạt của cây mù tạt; lai phục tử thì mọi người quen thuộc rồi, chính là hạt của củ cải.
Trong đó, tô tử là giáng khí, lai phục tử là hạ khí khứ đàm, bạch giới tử là thúc đẩy đàm bài xuất ra ngoài, và ba “tử” đều có tính ôn, nguyên phương được dùng để điều trị cho người già công năng tiêu hóa kém, ăn nhiều, ẩm thực bất hóa, dẫn đến đàm thấp tồn lưu trong cơ thể.
Bài thuốc này vô cùng thích hợp cho người mắc “hội chứng chuyển hóa” vận dụng linh hoạt, bởi vì “hội chứng chuyển hóa” bản thân nó đã là một biểu hiện của sự suy lão, cho dù bạn mắc phải nó khi mới ngoài bốn mươi tuổi, nhưng xét về công năng chuyển hóa thì chẳng khác gì một cụ già sáu bảy mươi, và những thứ tồn lưu trong cơ thể không thể chuyển hóa bài xuất kịp thời, thì cần phải có hỏa lực để đốt cháy và thôi động.
Mà mười người béo thì chín người hư, so với thể trọng vượt mức của họ, người béo thông thường đều bị dương hư, cho nên để khu trừ đàm thấp trong cơ thể họ, tức là chất cáu bẩn, nhất định phải chọn “chất tẩy rửa” có tính ôn, bởi vì đàm thấp là âm tính, không phải thuốc có tính ôn nhiệt, dương nhiệt thì không thể vận hóa ra ngoài được.
Người hiện đại thường thích “bài độc”, ngoài củ cải ra, tảo biển, cần tây, lê…, tất cả các loại trái cây rau củ có hàm lượng chất xơ thực phẩm cao, đều có thể giúp thông tiện, từ đó đạt được hiệu quả bài độc, nhưng tác dụng của củ cải vẫn là trực tiếp nhất, ăn sống có thể thanh nhiệt ở Phế, Vị, ăn chín có thể khử tích trệ ở Tỳ, Trường.
Cần biết rằng, củ cải nếu ăn sống, có thể khử nhiệt và đàm ở thượng tiêu, ví dụ như chúng ta vào mùa xuân vì thời tiết táo nhiệt mà chảy máu cam, hoặc ho khan, đau họng, thì ăn củ cải sống và lê là khá thích hợp; còn nếu bạn cảm thấy rõ ràng mình tiêu hóa không tốt, hoặc biết rằng bữa này lại ăn quá nhiều, vấn đề thường xuất hiện ở trung tiêu. Củ cải nấu chín, cũng chính là lai phục tử đã nấu chín, giải quyết vấn đề Tỳ Vị nằm ở trung tiêu.
Chỉ cần thể trạng của bạn không hư nhược đến mức cần “nhân sâm” để nâng đỡ mới có sức, chỉ cần bạn không phải quá gầy gò, và luôn có những triệu chứng âm hư như lòng bàn tay bàn chân nóng, thì Tam tử dưỡng thân thang quả thực có thể phát huy tác dụng cải thiện “hội chứng chuyển hóa”, điều này cũng thể hiện lý luận trị bệnh của Trương Tòng Chính, một trong Tứ đại gia Kim Nguyên: trong bất bổ chi trung hữu chân bổ tồn yên (trong cái không bổ lại có cái bổ thực sự tồn tại).
Bài thuốc này tuy toàn là những thứ dân gian dùng để đả thực, tiêu thực, nhưng lại có thể điều động tiềm lực của cơ thể, khiến con người ta hồn thân thanh thoát, nguyên nhân rất đơn giản: nó khu trừ những thứ dơ bẩn trong cơ thể.
Tam tử dưỡng thân thang là một phương thuốc thường dùng trên lâm sàng, Phương tễ học xếp nó vào loại thuốc khứ đàm “ôn hóa hàn đàm”. Phương thuốc này do tử tô tử (chủ trị khái thấu suyễn), bạch giới tử (chủ trị đàm), la bặc tử (chủ trị thực bĩ kiêm đàm) ba vị thuốc tạo thành. Mỗi lần tôi xem Hàn thị y thông, đọc đến nguồn gốc của phương thuốc này, không lần nào không cảm động trước tấm lòng từ ái và hiếu tâm của người thầy thuốc mà Hàn thị đại diện.
Lai lịch của phương thuốc: Tương truyền có ba vị sĩ nhân, cha mẹ của họ tuổi đã cao, nhưng quanh năm ho không dứt, cả ngày họng hầu khò khè, đàm nhiều khí nghịch, tiếng ho không ngừng, tương tự như các chứng bệnh “lão mạn chi” (viêm phế quản mạn tính), “phế khí thũng” (khí phế thũng) ngày nay. Nhìn cha mẹ bị đàm làm cho khốn đốn mà không biết làm cách nào, ba người con vô cùng sốt ruột, hết sức khổ não! Sau khi bàn bạc, họ quyết định ra ngoài tìm khắp các thầy thuốc, hỏi thăm những phương thuốc hiệu quả có thể trị được bệnh này.
Một ngày nọ, ba người dưới ánh mặt trời gay gắt, đi đến một nơi, nghe nói địa phương đó có một vị danh y trị bệnh hiệu quả rất cao, bèn đến bái phỏng, vị danh y này chính là y gia nổi tiếng thời Minh – Hàn Mậu. Hàn thị đã lắng nghe cặn kẽ ý định của ba người, hiểu rõ nguyên do của sự việc, vô cùng cảm động trước tấm lòng hiếu thảo của họ. Hàn thị vốn định kê cho họ một phương thuốc mang về sắc cho cha mẹ uống, nhưng nghĩ lại, thuốc thang sắc chế bất tiện, mùi vị cũng không ngon, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, quyết định đổi một góc độ khác, thế là dày công suy nghĩ ra một phương án, dùng ba loại rau củ có sẵn trong tầm tay là tử tô tử, bạch giới tử, la bặc tử làm nguyên liệu, chế thành “cam chỉ” (thời xưa thường chỉ những món ăn ngon dùng để phụng dưỡng cha mẹ), phương thuốc này chính là phương thuốc nổi tiếng thường dùng trên lâm sàng đời sau – “Tam tử dưỡng thân thang”.
Hàn thị dặn ba người đem ba vị thuốc này rửa sạch riêng, sao sơ qua, đập vụn, mỗi thang không quá ba tiền, “dùng túi lụa sống nhỏ đựng, nấu làm thang ẩm, tùy theo cam chỉ, thay nước trà mà dùng”. Còn dặn “nếu đại tiện vốn cứng, khi uống thêm chút mật ong đã nấu chín, nếu mùa đông lạnh, thêm ba lát sinh khương”. Theo ghi chép, Hàn thị vốn xuất thân từ gia đình tướng môn, thuở nhỏ cơ thể ốm yếu nhiều bệnh, tự nói “nhờ vào phương dược mà sống”, sau vì thi cử thất bại, bèn bỏ Nho học y. Từng đến Nga Mi phỏng y, sư tòng Vinh Xương Hoa thị, Kim Hoa Vương thị, lại được Vũ Di Hoàng Hạc lão nhân chỉ điểm, học nghiệp tiến bộ vượt bậc. Ban đầu chữa bệnh cho thân thích bạn bè, ứng nghiệm khá tốt, sau rong ruổi khắp đại giang nam bắc, trị bệnh cho dân chúng, danh tiếng lừng lẫy. Bởi vì ông thấu hiểu tình cảnh dân gian, biết nỗi khổ của trăm họ, nên chế phương ít mà tinh, thuốc chỉ hai ba vị, nhưng công hiệu rõ rệt, cho đến nay vẫn được các y gia lâm sàng ưa dùng. Chính vì Hàn thị có trải nghiệm như vậy, nên phương thuốc này vừa ra đời đã “truyền tử tứ phương”, từng có vị thái sử khen ngợi rằng: “Phù tam tử giả, xuất tự lão phố, kỳ tính độ hòa bình phân sướng, thiện tá ẩm thực phụng dưỡng, sử nhân thân hữu vật dược chi hỉ, thị dĩ nhân giả thủ yên. Lão ngô lão dĩ cập nhân chi lão, kỳ lợi bác hĩ”. Lại dẫn Thi viết: “‘Hiếu tử bất quỹ, vĩnh tích nhĩ loại’. Thử chi vị dã”. (Đại ý: Ba vị thuốc này, xuất thân từ vườn rau cũ, tính chất ôn hòa thơm tho, khéo hỗ trợ việc ẩm thực phụng dưỡng, khiến con người ta có niềm vui không cần dùng thuốc, cho nên bậc nhân giả chọn dùng nó. Kính trọng người già của mình rồi lan ra người già của người khác, cái lợi ấy thật rộng lớn vậy. Lại dẫn lời Kinh Thi rằng: ‘Người con hiếu thuận không bao giờ cạn, mãi mãi ban phúc lành cho ngươi’. Chính là nói về điều này vậy.)
Vì vậy, phương thuốc này không chỉ là đại diện cho bài thuốc ôn dương khứ đàm, mà còn hàm chứa quan niệm cốt lõi của dân tộc Trung Hoa về việc đề cao sự tôn trọng người già và đạo hiếu.
Lưu ý: Các phương thuốc và cách dùng được đề cập trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo cho y bác sĩ lâm sàng, những người không chuyên về đông y vui lòng không tự ý thử dùng thuốc.
Bs Mười
